De organisatie van diabeteszorg voor zwangere vrouwen verschilt sterk per ziekenhuis. Wat opvalt: digitalisering maakt zorg op afstand mogelijk, en doktersassistenten en eerstelijnsverloskundigen spelen een steeds grotere rol. In het Flevoziekenhuis in Almere heeft dit geleid tot een deels digitaal en efficiënt zorgpad, met meer ruimte voor de complexe casuïstiek in het ziekenhuis. We spreken erover met verpleegkundig specialist Tanja Claassen en diabetesverpleegkundige Cora van de Poppe.
ambitie is om de zorg voor GDM grotendeels te verplaatsen naar de
eerste lijn. Vrouwen zouden dan pas naar het ziekenhuis komen als dieetbehandeling
niet voldoende is en medicatie nodig is’
In de regio van Almere worden vrouwen met zwangerschapsdiabetes (GDM) en diabetes type 2 doorgaans door de verloskundige of huisarts verwezen naar de gynaecoloog. De intake voor vrouwen met GDM wordt uitgevoerd door de doktersassistente. Zij regelt de meetapparatuur, verstrekt folders en geeft uitleg over het gebruik van thuismonitoring met de Luscii- en BeterDichtbij-apps. De begeleiding vindt grotendeels digitaal plaats. Alleen als de regulatie onvoldoende is of als er complicaties optreden, worden vrouwen op de poli gezien. Van de Poppe: ‘Voor de meeste vrouwen voldoet het digitale traject. Soms, bijvoorbeeld bij een taalbarrière of een culturele sensitiviteit, komen de vrouwen nog naar het ziekenhuis voor een consult.’
Stoppen met metformine
Voor vrouwen met diabetes type 2 is verpleegkundig specialist Tanja Claassen de hoofdbehandelaar. Bij een actieve zwangerschapswens wordt, afgezien van metformine, de orale diabetesmedicatie gestaakt en eventuele bloeddrukmedicatie en statines aangepast. Zo nodig wordt gestart met insuline. Zodra een vrouw zwanger is, wordt ook de metformine gestaakt en wordt gestart met insuline. De zorg is deels poliklinisch en aanvullend digitaal. De diabetesverpleegkundige begeleidt in de regulatie en educatie. Eens in de twee weken is er een MDO waarbij ook de internist en gynaecoloog aanwezig zijn. Hier worden de zwangere vrouwen indien nodig besproken.
Diabetesverpleegkundige Cora van de Poppe: ‘Voor de meeste vrouwen voldoet het digitale traject. Soms, bijvoorbeeld bij een taalbarrière of een culturele sensitiviteit, komen de vrouwen nog naar het ziekenhuis voor een consult’
Diabetes type 1: gezamenlijke zorg
Vrouwen met diabetes type 1 blijven meestal bij hun hoofbehandelaar samen met de diabetesverpleegkundige. De vrouwen worden nauw gevolgd. Van de Poppe: ‘We volgen de vrouwen een keer per week, zo nodig vaker via apps of telefonisch. Als er complicaties zijn of als de situatie wijzigt, overleggen we met de internist of VS. Daarnaast gaan de vrouwen tijdens hun zwangerschap nog een aantal keer op consult bij de internist of VS.’
Luscii en beterdichtbij
De afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in digitalisering. De Luscii-app wordt gebruikt voor thuismonitoring, waarbij glucosewaarden gedeeld worden met het behandelteam. De BeterDichtbij-app faciliteert laagdrempelig contact. Claassen: ‘We hebben de inzet van de Luscii-app verder verfijnd. Alleen relevante alarmen worden getoond, wat zorgprofessionals tijd bespaart en de patiëntgerichte zorg verbetert.’
GDM naar verloskundigen
De ambitie is om de zorg voor GDM grotendeels te verplaatsen naar de eerste lijn. Er komt een plan van aanpak voor de situatie waarbij vrouwen vanaf diagnose in de eerste lijn blijven. Claassen: ‘Vrouwen zouden dan pas naar het ziekenhuis komen als dieetbehandeling niet voldoende is en medicatie nodig is. De verloskundigen in Almere zijn geschoold in het begeleiden van de glucosewaarden. Bij vragen weten ze ons goed te vinden. De hoge prevalentie van GDM in Almere vraagt om een efficiënte inrichting van de zorg. Het is zorg die prima in de eerste lijn geleverd kan worden. Daarmee kunnen we de tweede lijn beschikbaar houden voor complexe zorg.’
