Op 15 december is het zover: de nationale diabetes agenda wordt officieel gelanceerd. Dit is de kroon op een intensief jaar en markeert een omslagpunt in hoe we in Nederland nadenken over én samenwerken aan de toekomst van diabetes. In de aanloop naar de lancering spreken we met Diena Halbertsma, algemeen directeur Diabetes Fonds, en Edith Mulder, directeur-bestuurder Diabetesvereniging Nederland over het ontstaan van de agenda, het belang van brede samenwerking, de zeventien doelen en de faciliterende rol.
Diena Halbertsma en Edith Mulder. ‘De nationale diabetes agenda gaat het diabetesveld ondersteunen door kennis te bundelen, netwerken te verbinden en best practices te delen’
Hoe is de nationale diabetes agenda ontstaan en waarom is dit initiatief zo noodzakelijk?
Diena Halbertsma: ‘De aanleiding ligt in een duidelijke, maar schokkende maatschappelijke realiteit: in Nederland krijgen elke week bijna 1.000 mensen te horen dat zij diabetes hebben, en leven er in totaal al 1,2 miljoen mensen met diabetes. Uit recent onderzoek weten we dat er ongeveer 400.000 mensen diabetes type 2 hebben zonder dat ze het weten. Daarnaast zijn er naar schatting 1,4 miljoen mensen met prediabetes. Er bestaat een kloof tussen wat wetenschappelijk en medisch mogelijk is en wat er in de dagelijkse praktijk daadwerkelijk gebeurt. Een maatschappelijke opgave van deze omvang kan alleen worden aangepakt door de krachten te bundelen.’
Edith Mulder: ‘Voor mensen met diabetes is diabetes geen zorgvraag die alleen speelt tijdens een afspraak in het ziekenhuis of bij de huisarts. Zij leven er 24 uur per dag, zeven dagen per week mee. Tegelijkertijd zien we dat veel organisaties van oudsher werken vanuit hun eigen kaders, budgetten en verantwoordelijkheden. Maar de opgave is simpelweg te groot geworden om ieder voor zich op te lossen. Samenwerking tussen organisaties met uiteenlopende belangen is complex, maar om het tij te keren moeten we anders kijken, anders durven en anders doen. Dat was het vliegwiel voor het ontstaan van de nationale diabetes agenda.’
Waarom is de brede samenwerking zo cruciaal voor het slagen van dit traject?
Halbertsma: ‘Vanaf het eerste moment stond vast dat de nationale diabetes agenda geen top-down document mocht worden. Daarom is afgelopen jaar met het hele veld intensief gewerkt aan het opstellen van de doelen voor de agenda. Dit proces van co-creatie bracht mensen met diabetes, zorgprofessionals, onderzoekers, bedrijven, beleidsmakers en maatschappelijke organisaties samen.’
Mulder: ‘Geen enkele organisatie kan namelijk in haar eentje doelen van deze omvang realiseren. Alleen als we de krachten bundelen, kunnen we doorbraken bereiken die niemand alleen voor elkaar krijgt.’
‘Een maatschappelijke opgave van deze omvang kan alleen worden aangepakt door de krachten te bundelen’
Welke doelen zijn er voor 2026 geformuleerd?
Mulder: ‘De energie en input uit het veld hebben geleid tot zeventien doelen voor 2036, verdeeld over de vier bouwblokken van de nationale diabetes agenda: voorkomen, genezen, beter behandelen en beter leven. De doelen lopen uiteen van het tijdig en nauwkeurig vaststellen van het juiste type diabetes tot een gezonde leefomgeving die hoog op de politieke en maatschappelijke agenda staat. Ook willen we dat mensen met diabetes naar wens en behoefte kunnen werken en onderwijs volgen. En voor alle typen diabetes moet er een duidelijke, wetenschappelijk onderbouwde route naar genezing zijn. Samen vormen de zeventien ambitieuze doelen de basis voor één gezamenlijke opgave: de impact van diabetes op mens en maatschappij in Nederland verminderen.’
Halbertsma: ‘De nationale diabetes agenda heeft uitdrukkelijk oog voor álle typen diabetes. Of het nu gaat om type 1 of type 2, om zwangerschapsdiabetes of om minder bekende en zeldzamere vormen zoals LADA, MODY en diabetes type 3c. De zeventien doelen bestrijken het hele spectrum van preventie, gezondheid, zorg en participatie. Want de toekomst van diabetes wordt niet alleen bepaald in de spreekkamer, maar ook op school, op het werk, in de leefomgeving en in beleidskeuzes die gezondheid raken.’
Wat is precies de rol van de nationale diabetes agenda in de komende jaren?
Halbertsma: ‘Het opstellen van de agenda was een belangrijke stap, maar hierna staat het realiseren van de doelen centraal. De agenda kan alleen werkelijkheid worden als organisaties, professionals en mensen met diabetes ook in de uitvoering met elkaar verbonden blijven. Het is belangrijk om scherp te hebben dat de agenda zelf geen inhoudelijke acties onderneemt, maar het veld faciliteert. De agenda biedt de structuur en het netwerk, maar de daadwerkelijke uitvoering ligt bij de professionals en organisaties in het land.’
Mulder: ‘Dit betekent dat de nationale diabetes agenda tot en met 2036 het diabetesveld gaat ondersteunen door kennis te bundelen, netwerken te verbinden en best practices te delen. Zo kunnen we samen de zeventien doelen in de praktijk waarmaken. Alles wat we faciliteren, staat in het teken van die ene overkoepelende ambitie: de impact van diabetes op mens en maatschappij in Nederland verminderen.’
Kom naar de lancering op 15 december!
De nationale diabetes agenda is van én voor ons allemaal. De beweging is in volle gang, maar kan alleen slagen wanneer we samen actief de krachten blijven bundelen. Aanhaken kan op elk moment. Op dinsdag 15 december wordt de nationale diabetes agenda officieel gelanceerd in de Prodentfabriek in Amersfoort, van 14.00 tot 17.00 uur.
Foto’s Bastiaan Heus
