Sinds november 2013 zijn diabetesverpleegkundigen voorschrijfbevoegd, mits ze aan de juiste opleidingseisen voldoen. Hiermee bekleden wij samen met de gespecialiseerde verpleegkundigen oncologie, astma en COPD een uitzonderingspositie binnen de verpleegkundige beroepsgroep. Verpleegkundig specialist Nicole la Croix was destijds voorzitter van het bestuur van de EADV. Hoe kijkt zij terug op het behalen van deze mijlpaal?
Op de dag dat ik afscheid nam als bestuursvoorzitter van de EADV werd officieel bekend gemaakt dat diabetesverpleegkundigen per 1 februari 2014 voorschrijfbevoegdheid zouden krijgen’, zegt Nicole la Croix. ‘Het voelde als een beloning voor al het werk dat we hadden verzet om dit geregeld te krijgen. Toen ik in 2007 aantrad als bestuursvoorzitter, was de aanvraag voor voorschrijfbevoegdheid al in gang gezet’, schetst La Croix. ‘Ik dacht dat we dit varkentje wel even zouden wassen maar uiteindelijk heeft het mijn hele bestuursperiode in beslag genomen.’
Nicole la Croix werkte van 1995 tot 2021 als diabetesverpleegkundige. Van 2007 tot 2013 was ze voorzitter van het bestuur van de EADV, de Eerste Associatie voor Diabetesverpleegkundigen, het huidige V&VN Diabeteszorg.
Recent maakte ze de overstap naar de poli Reumatologie van het Spaarne Gasthuis Hoofddorp/Haarlem, waar ze werkt als verpleegkundig specialist. Deze foto is gemaakt in de periode dat diabetesverpleegkundigen voorschrijfbevoegdheid kregen.
‘Een wet wijzigen heeft meer voeten in de aarde dan ik had verwacht’
Hiaat in de wet
In die tijd was de V&VN dossierhouder van de aanvraag van voorschrijfbevoegdheid voor drie gespecialiseerd verpleegkundigen: oncologie-, long-en diabetesverpleegkundigen. De EADV opereerde destijds nog als zelfstandige beroepsvereniging voor diabetesverpleegkundigen. La Croix: ‘Voor het dossier ‘voorschrijfbevoegdheid’ werkten we samen met de V&VN. Dat we de voorschrijfbevoegdheid kregen, lag in lijn met de praktijk. Er was een taakverschuiving gaande waarbinnen diabetesverpleegkundigen al langer adviezen gaven over diabetesmedicatie en/of de aanpassingen daarvan. Officieel waren we daar niet toe bevoegd. Er zat dus een hiaat tussen de praktijk en de wet.’
Wetsverandering
‘We zaten in die tijd om de tafel met het ministerie van VWS (Volkshuisvesting, Welzijn en Sport) om de voorschrijfbevoegdheid geregeld te krijgen. Ik heb kunnen ervaren dat dit een traag proces is. Een wet wijzigen heeft meer voeten in de aarde dan ik had verwacht. Bovendien was het voor ons prioriteit, maar voor VWS een van de zovele dossiers.
Om te laten zien dat wij serieus waren en de verantwoordelijkheid wilden nemen, is vooruitlopend op de voorschrijfbevoegdheid de farmacotherapie nascholing ontwikkeld in samenwerking met verschillende hogescholen. We hadden op dat moment nog geen garantie dat we de voorschrijfbevoegdheid daadwerkelijk zouden krijgen, maar toch volgden veel diabetesverpleegkundigen de modules al voordat de wet erdoor was. Dit zegt iets over de professionaliteit van diabetesverpleegkundigen en laat zien dat we ons vak serieus nemen.’
Overgangsregel tot 1 januari 2016
Inmiddels is farmacotherapie een vast onderdeel van de post-hbo-opleiding tot diabetesverpleegkundigen. La Croix: ‘Om te voorkomen dat gediplomeerde diabetesverpleegkundigen met veel praktijkervaring de volledige post-hbo-opleiding zouden moeten volgen om voorschrijfbevoegd te worden, hebben we een overgangsregeling kunnen treffen met het ministerie. Hiermee kregen zij tot 1 januari 2016 de gelegenheid de door VWS aangewezen module farmacotherapie voor diabetesverpleegkundigen te volgen.’
Geen nascholingseisen
De voorschrijfbevoegdheid van diabetesverpleegkundigen die de post-hbo-opleiding hebben gevolgd, wordt opgenomen in het BIG-register. Diabetesverpleegkundigen die hun voorschrijfbevoegdheid hebben verkregen via de overgangsregeling, konden dit eveneens laten opnemen in het BIG-register. Iemand die deze aantekening niet heeft, is niet voorschrijfbevoegd. Momenteel zijn er geen nascholingseisen verbonden aan het behouden van je voorschrijfbevoegdheid, zolang het maar in het BIG-register staat.
Kennis bijhouden
Hoewel farmaconascholing niet verplicht is, biedt de V&VN Diabeteszorg al jarenlang de bekende DESG V&VN Diabeteszorg Farmaconascholing aan. Deze nascholing is dé manier om je kennis van farmacotherapie actueel te houden. De inhoud wordt voortdurend geactualiseerd, zodat deze aansluit bij de vele ontwikkelingen op het gebied van diabetesmedicatie. Veel diabetesverpleegkundigen volgen dan ook regelmatig deze nascholing.
Nicole stapt over naar reumatologie
Sinds september 2025 werkt Nicole la Croix als verpleegkundig specialist op de polikliniek Reumatologie van het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp/ Haarlem. Ze zegt: ‘Na dertig jaar in de diabeteszorg stelde ik mezelf de vraag: wil ik blijven doen wat ik al zo lang doe, of wil ik me nog een keer verdiepen in een geheel nieuw vakgebied? Ik koos voor dat laatste.
Op de poli Reumatologie krijg ik bovendien meer ruimte om mijn vaardigheden als verpleegkundig specialist in te zetten. Ik kijk ernaar uit om me dit vakgebied eigen te maken en ik word hierbij overigens heel goed begeleid. Reumatologie is een breed vakgebied; de behandelmogelijkheden zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen door nieuwe medicatie. Daardoor kun je patiënten echt iets bieden.’
