In de jaren 1980 telde Nederland ongeveer 250.000 mensen met diabetes. De zorg stond nog in de kinderschoenen en de glucosemeters voor thuisgebruik kwamen net op de markt. Insuline werd toegediend via glazen spuiten, en insulinepennen verschenen pas in 1986. De diagnose werd vaak laat gesteld, en complicaties zoals hart- en vaatziekten, oogproblemen en nierfalen kwamen veel voor. In 2003 had ruim 600.000 Nederlanders diabetes, waarvan 40–56% met chronische complicaties. De zorg was sterk medisch georiënteerd, met beperkte aandacht voor leefstijl en zelfmanagement.

Egypte telt momenteel naar schatting ruim 13.2 miljoen volwassenen met diabetes, waarvan 62% nog niet gediagnosticeerd

Anno 2025 zien we in Zuid-Egypte een vergelijkbare situatie. Egypte telt momenteel momenteel naar schatting ruim 13.2 miljoen volwassenen met diabetes, waarvan 62% nog niet gediagnosticeerd is. In rurale gebieden zoals Aswan is de toegang tot insuline en glucosemeters beperkt. Nieuwe medicijnen zijn vaak onbetaalbaar: sitagliptine kost

405 EGP (€4), terwijl veel patiënten slechts middelen kunnen betalen voor twee weken. Alleen kinderen krijgen gratis insuline en teststrips.

Lokale initiatieven proberen hier verandering in te brengen. In het Al Germaniyya Ziekenhuis is een diabetesprogramma opgezet, gericht op gedragsverandering en educatie. Focusgroepen met zorgverleners en patiënten tonen aan dat sociale relaties cruciaal zijn in het omgaan met diabetes. Veel patiënten leren pas over hun ziekte na de diagnose, en komen later terug met ernstige complicaties.

De zorg is in ontwikkeling: er worden verpleegkundigen opgeleid en er is gestart met diabetesverpleegkundige assistentie. Ook worden er workshops georganiseerd, zoals op Wereld Diabetes Dag in Aswan. Toch blijft de zorg kwetsbaar door financiële barrières, beperkte beschikbaarheid van medicatie en een sterke invloed van de farmaceutische industrie op het voorschrijfbeleid.

Leefstijlveranderingen behoeven nog veel aandacht in Egypte. In Aswan staat op iedere straathoek een natural juice bar. Hier drinken mensen liters vruchtensappen met veel toegevoegde suikers. In Nederland zien we dat veranderingen langzaam gaan, maar niet onmogelijk zijn. Zo is in Nederland de consumptie van suikerhoudende fris- en fruitdranken de afgelopen jaren fors afgenomen, mede dankzij publiekscampagnes en afspraken met producenten, zoals een vrijwillige suikerreductie van plusminus 8%.

Hoewel de context verschilt, zijn de uitdagingen opvallend vergelijkbaar. De geschiedenis van Nederland biedt waardevolle lessen: vroege opsporing, educatie, en toegankelijke zorg zijn essentieel. Zuid-Egypte staat aan het begin van deze ontwikkeling, met hoopvolle stappen richting betere diabeteszorg.

Bronnen: diabetes.nl, RIVM, DiabetesPro, Diabetesatlas.org, OUP Academic